Pełnomocnictwo notarialne - definicja, zasady i formy

Pełnomocnictwo notarialne, czyli oświadczenie woli, w którym osoba upoważnia innych do wykonywania w jej imieniu czynności prawnych, może mieć różny zakres oraz formy, co wiąże się z danym krajem i kształtowaniem obowiązków oraz prawa w poszczególnym miejscu. Jak poprawnie przeprowadzić pełnomocnictwo, skąd wiedzieć jaką formę wybrać i o czym powinniśmy pamiętać podpisując takie oświadczenie?

Kto może udzielić pełnomocnictwa?

Udzielenie pełnomocnictwa wiąże się ze złożeniem oświadczenia woli, które jest równoznaczne z upoważnieniem określonej osoby do dokonania w jej imieniu dla mocodawcy czynności prawnej – z wyszczególnieniem na czynności oznaczone indywidualnie lub określone rodzajowo. Podstawą prawną udzielenia pełnomocnictwa są przepisy art. 95-109 Kodeksu cywilnego.

Ważne, aby pełnomocnik posiadał zdolność do czynności prawnych, czyli był osobą pełnoletnią. Kodeks Cywilny dopuszcza również osoby z ograniczoną zdolnością do tych czynności - małoletnich powyżej 13. roku życia oraz osoby, wobec których orzeczone jest ubezwłasnowolnienie częściowe.

Jakie formy może przyjąć pełnomocnictwo?

Najpopularniejszą formą w przypadku pełnomocnictwa notarialnego jest forma pisemna, czyli taka, w której mocodawca określa w niej dokładnie sposób i zakres obejmujący samo pełnomocnictwo. Od dokumentu jest pobierana opłata skarbowa, wymagająca uiszczenia z chwilą sporządzenia dokumentu, w którym powinny się znajdować: miejscowość, data, dane osoby udzielającej pełnomocnictwa, jego treść oraz podpis.

Pisemne pełnomocnictwo z podpisem notarialnie poświadczonym to kolejna forma pełnomocnictwa, która musi być potwierdzona notarialnym podpisem. Jest to rodzaj oświadczenia, który zmniejsza ryzyko sfałszowania dokumentu, ponieważ mocodawca sam przygotowuje stosowną umowę i podpisuje ją w obecności notariusza potwierdzającego, że pełnomocnictwo złożyła osoba, która miała do tego prawo.

Innym rodzajem pełnomocnictwa jest sporządzenie go w formie aktu notarialnego – wymaga wówczas obecności notariusza przy sporządzaniu i redagowaniu treści dokumentu. Głównym zadaniem notariusza jest sprawdzenie zgodności wniosku z polskim prawem.

Pełnomocnictwo może być także udzielone ustnie, co potwierdza art. 60 kodeksu cywilnego, w myśl którego wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia jej wolę w dostateczny sposób.

Zakres oraz typy pełnomocnictwa notarialnego

W przypadku oświadczenia woli wyróżnia się przede wszystkim - pełnomocnictwo ogólne, czyli takie, które obejmuje jedynie umocowanie do czynności zwykłego zarządu i wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Pełnomocnictwo rodzajowe, inaczej gatunkowe, wskazuje określoną kategorię czynności prawnych, co do których umocowany jest pełnomocnik. Nie jest ono dopuszczalne w zakresie czynności prawnych, co do których wymagane jest pełnomocnictwo szczególne.

Kolejnym typem oświadczenia woli jest pełnomocnictwo szczególne, które dotyczy indywidualnie określonej czynności prawnej i jest dopuszczalny do wszystkich typów czynności prawnych, niemających ściśle osobistego charakteru.

Odwołanie pełnomocnictwa

Pełnomocnictwo notarialne może zostać odwołane w każdej chwili, niekoniecznie w takiej samej formie, w jakiej zostało wcześniej udzielone. Odwołanie jest jednak możliwe tylko poprzez złożenie przez mocodawcę oświadczenia woli o odwołaniu pełnomocnictwa.