Internacjonalizacja i szkolenia jako koszty kwalifikowalne w FENG – co można rozliczyć?

​W programie FENG firma może rozliczyć koszty internacjonalizacji i szkoleń, jeśli bezpośrednio wspierają realizację projektu, na przykład badawczo-rozwojowego w Ścieżce SMART. Kwalifikują się m.in. udział w targach i misjach gospodarczych, doradztwo w ekspansji zagranicznej, ochrona własności przemysłowej oraz szkolenia w kraju i za granicą. W artykule wyjaśniamy, jak te koszty działają po zmianach w 2026 roku i jak je poprawnie udokumentować.

Spis treści

1. Czym są koszty kwalifikowalne w FENG?
2. Co zmieniło się w Ścieżce SMART w 2026 roku?
3. Jakie koszty internacjonalizacji można rozliczyć?
4. Jakie koszty szkoleń można rozliczyć?
5. Jaki poziom dofinansowania obowiązuje dla tych kosztów?
6. Gdzie jeszcze w FENG szukać wsparcia ekspansji zagranicznej?
7. Najczęściej zadawane pytania
8. Co zapamiętać

Czym są koszty kwalifikowalne w FENG?

Koszty kwalifikowalne to wydatki, które mogą zostać objęte dofinansowaniem, bo spełniają zasady programu, regulaminu naboru i przepisów o pomocy publicznej. W programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) wydatek musi być niezbędny do realizacji projektu, poniesiony w okresie kwalifikowalności, racjonalny cenowo i prawidłowo udokumentowany.

Każdy nabór ma własny przewodnik kwalifikowalności wydatków. To on rozstrzyga, czy dany koszt, na przykład podróż na targi do Niemiec, może zostać rozliczony. Ogólne zasady programu dają ramy, ale decyduje dokumentacja konkretnego konkursu. Dlatego przed planowaniem budżetu trzeba przeczytać przewodnik w wersji obowiązującej w danym naborze.

Co zmieniło się w Ścieżce SMART w 2026 roku?

W 2026 roku PARP zrezygnowała w Ścieżce SMART z podziału na moduły. Wcześniej internacjonalizacja i kompetencje były osobnymi, fakultatywnymi modułami projektu. Obecnie są kategoriami kosztów, które wspierają główne zadanie, czyli prace badawczo-rozwojowe lub wdrożenie ich wyników.

Zmiana ma praktyczne znaczenie. Według komunikatu PARP o nowej edycji programu wsparcie obejmuje nie tylko prace B+R. Firmy mogą sfinansować także szkolenia kadry, udział w targach i ochronę własności przemysłowej. Wydatki te muszą jednak wprost wynikać z projektu. Szkolenie niezwiązane z opracowywanym rozwiązaniem nie zostanie zaakceptowane, nawet jeśli jest przydatne dla firmy.

Nabór PARP na projekty B+R pojedynczych MŚP trwa od 29 października do 29 grudnia 2026 roku. Nabory NCBR dla dużych firm i konsorcjów mają odrębną dokumentację, więc zasady rozliczania tych kosztów należy sprawdzić w regulaminie właściwego konkursu.

Jakie koszty internacjonalizacji można rozliczyć?

Koszty internacjonalizacji w Ścieżce SMART obejmują działania przygotowujące produkt z projektu do wejścia na rynki zagraniczne oraz ochronę praw do tego produktu. Tabela pokazuje najważniejsze kategorie.

Wszystkie te wydatki muszą dotyczyć produktu lub technologii opracowywanej w projekcie. Udział w targach z ogólną ofertą firmy, bez prezentacji rezultatu projektu, budzi wątpliwości przy rozliczeniu. Bezpieczniej jest zaplanować działania promocyjne wokół konkretnego rozwiązania i jego rynku docelowego.

Jakie koszty szkoleń można rozliczyć?

W obszarze rozwoju kompetencji można rozliczyć koszty szkoleń w kraju i za granicą oraz wydatki na podróże i zakwaterowanie uczestników. Dotyczy to zarówno pracowników, jak i kadry zarządzającej. Warunkiem jest bezpośredni związek szkolenia z realizacją pozostałych zadań projektu.

Przykłady szkoleń, które zwykle spełniają ten warunek:

• kurs obsługi aparatury badawczej kupionej lub amortyzowanej w projekcie,
• szkolenie z metod badawczych lub oprogramowania używanego w pracach B+R,
• kurs z zarządzania projektami badawczymi dla kierownika projektu,
• szkolenie z ochrony własności intelektualnej dla zespołu badawczego,
• szkolenie z rynku docelowego i regulacji przed ekspansją zagraniczną.

Nie kwalifikują się szkolenia obowiązkowe z mocy prawa, na przykład BHP czy wymagane przepisami uprawnienia. Problematyczne są też szkolenia ogólnorozwojowe bez związku z projektem. Do rozliczenia potrzebne są zwykle listy obecności, program szkolenia, certyfikaty lub zaświadczenia oraz faktury.

Jaki poziom dofinansowania obowiązuje dla tych kosztów?

Poziom dofinansowania kosztów internacjonalizacji i szkoleń zależy od rodzaju pomocy publicznej, a nie od poziomu dofinansowania prac B+R. Dla szkoleń bazowa intensywność pomocy wynosi 50%, z premią 10 punktów procentowych dla średnich firm i 20 punktów dla małych, maksymalnie do 70%. Dla udziału MŚP w targach i usług doradczych typowa intensywność wynosi 50%.

Niektóre koszty mogą być też finansowane w ramach pomocy de minimis, z limitem 300 tys. euro na przedsiębiorstwo w ciągu trzech lat. Dobór podstawy prawnej wpływa na wysokość wsparcia i na wymagane dokumenty. To element, który warto przeanalizować jeszcze na etapie budżetowania wniosku.

Prawidłowa klasyfikacja kosztów w budżecie to jeden z trudniejszych elementów wniosku do Ścieżki SMART. Błąd w przypisaniu wydatku do kategorii może obniżyć dofinansowanie lub spowodować problemy przy rozliczeniu. Krakowskie A1 Consulting ma zespół z ponad 20-letnim doświadczeniem w funduszach europejskich. Doradcy pomagają uporządkować w budżecie tematy takie jak koszty kwalifikowalne FENG SMART internacjonalizacja i szkolenia. Potem wspierają rozliczenie wydatków zgodnie z wymaganiami PARP.

Gdzie jeszcze w FENG szukać wsparcia ekspansji zagranicznej?

Firmy, które nie realizują projektu B+R, mogą szukać wsparcia ekspansji w innych działaniach FENG. Są one samodzielnymi instrumentami, a nie dodatkiem do projektu badawczego. Najważniejsze z nich w 2026 roku to:

• Polskie Mosty Technologiczne, prowadzone przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu, z naborami zaplanowanymi na marzec, czerwiec, wrzesień i grudzień 2026 roku,
• Promocja marki innowacyjnych MŚP, z naborem PARP planowanym na listopad i grudzień 2026 roku,
• Granty na eurogranty, wspierające przygotowanie projektów do programów UE zarządzanych przez Komisję Europejską.

Polskie Mosty Technologiczne finansują m.in. doradztwo przy wejściu na nowy rynek, ochronę własności intelektualnej za granicą i udział w targach. Promocja marki dotyczy udziału w wydarzeniach z kalendarza imprez targowych ustalanego przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Aktualne terminy warto sprawdzać w harmonogramach na stronie funduszeeuropejskie.gov.pl.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Ścieżce SMART 2026 można złożyć wniosek tylko na internacjonalizację?

Nie, w Ścieżce SMART internacjonalizacja jest kosztem wspierającym główny projekt, czyli prace B+R lub wdrożenie ich wyników. Nie może być samodzielnym przedmiotem wniosku. Firmy, które chcą finansować wyłącznie ekspansję zagraniczną, powinny sprawdzić Polskie Mosty Technologiczne lub Promocję marki innowacyjnych MŚP.

Czy koszty podróży na targi są kosztem kwalifikowalnym?

Tak, koszty podróży służbowych związanych z udziałem w targach i misjach gospodarczych mogą być kwalifikowalne. Dotyczy to przelotów, noclegów i diet zgodnych z przepisami o podróżach służbowych. Wyjazd musi jednak służyć promocji rezultatu projektu, co warto udokumentować raportem i materiałami z wydarzenia.

Czy zgłoszenie patentowe za granicą można sfinansować w FENG?

Tak, ochrona własności przemysłowej jest kosztem kwalifikowalnym w Ścieżce SMART, także poza Polską. Obejmuje opłaty urzędowe, usługi rzecznika patentowego i tłumaczenia. Zgłoszenie musi dotyczyć rozwiązania powstałego w projekcie. Finansowana może być także obrona praw w przypadku ich naruszenia.

Czy szkolenia za granicą są kwalifikowalne?

Tak, według PARP w obszarze rozwoju kompetencji można rozliczyć szkolenia w kraju i za granicą wraz z kosztami podróży i zakwaterowania uczestników. Warunkiem jest bezpośredni związek szkolenia z zadaniami projektu. Koszt powinien być rynkowy, a jego wybór uzasadniony brakiem podobnej oferty lub specyfiką wiedzy.

Co zapamiętać?

• W 2026 roku Ścieżka SMART nie ma modułów, ale internacjonalizacja i szkolenia pozostały kosztami kwalifikowalnymi.
• Koszty te muszą bezpośrednio wspierać projekt B+R lub wdrożenie jego wyników.
• Rozliczyć można m.in. targi, misje, doradztwo, ochronę własności przemysłowej i szkolenia w kraju i za granicą.
• Intensywność pomocy na szkolenia wynosi 50%, a dla małych firm do 70%.
• Samodzielną ekspansję zagraniczną finansują Polskie Mosty Technologiczne i Promocja marki innowacyjnych MŚP.